CAO's

Cao staat voor: collectieve arbeidsovereenkomst. 'Collectief' wil zeggen dat hij geldt voor alle werknemers in een hele bedrijfstak of in een bedrijf.

In een cao staan afspraken over arbeidsvoorwaarden, bijvoorbeeld:

werktijden
beloning (de salarisschalen)
vakantiedagen
pensioenregelingen
regels voor overwerken
regelingen voor ziekte en ongevallen
veiligheid van werknemers
ontslagregelingen (bijvoorbeeld opzegtermijn)
zwangerschapsverlof en ouderschapsverlof
kinderopvang
scholing

Cao is gunstig
Over arbeidsvoorwaarden bestaan ook allerlei wetten. Maar de afspraken in een cao zijn vaak gunstiger dan die in de wet. Zo wordt in de cao vaak een hoger loon afgesproken dan het minimumloon, of meer vakantiedagen dan het wettelijke minimum. Ook staan in een cao afspraken die niet in de wetten staan, bijvoorbeeld over mogelijkheden om een opleiding te volgen. Als er een cao is, geldt deze in plaats van de wet.

Vakbondsleden hebben invloed
Een cao is een afspraak tussen werknemers en werkgevers. Vaak wordt een cao afgesloten door vakbonden en de werkgever of werkgeversorganisaties. Als je lid bent van een vakbond heb je invloed op het cao-overleg.

Voorafgaand aan cao-overleg, bespreekt een vakbond met zijn leden de gewenste voorstellen voor een nieuwe cao. Loon is een belangrijk onderwerp, maar bijvoorbeeld ook: werkzekerheid, pensioenen en gezond werken. Vaak houdt een vakbond een enquête onder zijn leden en overige werknemers om erachter te komen welke onderwerpen het belangrijkst worden gevonden.

Wanneer de vakbonden met de werkgevers overeenstemming over een nieuwe cao hebben bereikt, kunnen vakbondsleden stemmen of ze daarmee akkoord gaan. Als er geen meerderheid voor een voorstel is, gaat de vakbond opnieuw onderhandelen of begint met acties.

Niet-vakbondsleden vaak ook onder cao
De partijen die een cao hebben afgesloten, kunnen de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vragen of de cao voor de gehele bedrijfstak gaat gelden. De cao wordt dan algemeen bindend verklaard door de minister. Vrijwel alle bedrijfstak-cao's zijn algemeen bindend verklaard en gelden dus voor iedereen in een bedrijfstak.

Beter dan de cao: dat mag
De afspraken in een cao hebben meestal een minimumkarakter. Dat betekent dat een werkgever wel méér mag betalen dan in de cao staat, of betere regelingen treffen, maar niet minder of slechter.

Cao en je eigen arbeidsovereenkomst
Als werknemer sluit je met je werkgever een individuele arbeidsovereenkomst af. Daarin staan afspraken die alleen voor jou gelden. Maar mochten er afspraken in staan die niet overeenkomen met de cao, dan gelden de cao-afspraken.

Geen cao?
Als er geen cao van toepassing is op jouw bedrijfstak of je bedrijf, dan maak je samen met je werkgever afspraken over je arbeidsvoorwaarden. Daarbij gelden de algemene regels van de arbeidswetgeving. Deze staan onder andere in de Wet minimumloon, de Arbeidstijdenwet, de Arbeidsomstandighedenwet, de Wet arbeid en zorg en het Burgerlijk Wetboek. Het beste kun je deze afspraken schriftelijk vastleggen in een individuele arbeidsovereenkomst, maar dat is niet verplicht.

Veelgestelde vragen over cao's

en andere veelgestelde vragen aan Loonwijzer

Meer informatie
Meer over cao's vind je op de websites van:

Over individuele arbeidsovereenkomst en cao's vind je meer: