Pensioen

Loonwijzer.nl - Alles wat je over je pensioen wilt weten; wat gebeurt er met je pensioen als je van baan wisselt, of na echtscheiding? Hoe koop je je pensioen af en hoe ruil je het uit? En nog veel meer.

Pensioenregels
Wat is pensioen?
Wisselen van baan is meestal wisselen van pensioenfonds, of niet?
Pensioen in één keer afkopen? Pas op!
Hoeveel pensioen krijg ik eigenlijk na mijn echtscheiding?
Pensioen uitruilen: wat is dat?
Pensioenpremie over vervroegd ouderdomspensioen
Handige links

Actueel - Alles over de AOW leeftijd

Pensioenregels

De regels voor pensioenen staan in de Pensioenwet. Deze wet stelt eisen aan de pensioenfondsen. Werknemers en gepensioneerden moeten hierdoor meer zekerheid krijgen. Ook staan in deze wet duidelijke richtlijnen over de relatie tussen werknemers, werkgevers en pensioenfondsen.

1. Jij - je werkgever - het pensioenfonds

In de Pensioenwet staat beschreven welke verhouding de partijen met elkaar hebben en welke verplichtingen deze met zich meebrengen. Zo sluit de werkgever een pensioenovereenkomst met de werknemer en brengt die onder bij de uitvoerder. Die uitvoerder kan een pensioenfonds of een verzekeraar zijn. Ook maken zij afspraken over de manier waarop het pensioen uitgevoerd gaat worden. Deze afspraken komen op papier. Hierna heeft niet alleen de werkgever, maar ook de werknemer een relatie met de uitvoerder. Deze laatste is verplicht om de werknemer op de hoogte te houden van de status van zijn pensioen.

2. Je moet op de hoogte worden houden

De uitvoerder (dus het pensioenfonds of de verzekeraar) is verplicht om de werknemer regelmatig op de hoogte te houden van de status van zijn pensioen (opgebouwde rechten, betalingen en indexering). Deze informatie mag elektronisch zijn, zolang de werknemer deze maar kan bewaren.

3. Je bouwt pensioen op binnen EU

In de Pensioenwet is geregeld dat je de waarde van het pensioen dat je als werknemer hebt opgebouwd, altijd mag overdragen naar een uitvoerder binnen de Europese Unie. Je opgebouwde recht hoeft dus niet in Nederland te blijven. Werknemers krijgen bovendien inspraak in de uitvoering en het beheer van de pensioenen. De deelnemersraad, de gekozen vertegenwoordiging van werknemers en pensioengerechtigden, heeft meer bevoegdheden gekregen.

Wat is pensioen

Pensioen? Dat is iets voor wanneer je oud bent! Dat denken de meeste mensen als ze pensioen horen. Maar feitelijk slaat pensioen op veel meer. In de ruimste betekenis is het een uitkering voor als je niet zelf (meer) voor je inkomen kunt of wilt zorgen. De belangrijkste zijn ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen.

Het pensioen bestaat uit twee delen: een basispensioen via de overheid en een aanvullend pensioen dat voortvloeit uit je arbeidsovereenkomst. 90 procent van de werkgevers heeft een aanvullende pensioenregeling. Deelnemen aan een pensioenregeling is vrijwel altijd verplicht, maar je werkgever betaalt minstens evenveel als jijzelf en meestal meer. Verreweg de meeste pensioenregelingen kennen naast ouderdomspensioen wel een of ander nabestaandenpensioen. Daarnaast kun je nog privé-voorzieningen voor pensioen hebben, waar de overheid soms via belastingvoordelen aan mee betaalt. AOW is het basispensioen dat je na je 65e krijgt. Vanaf 2013 gaat de AOW-leeftijd stapsgewijs omhoog. In 2013 al met een maand. Daarna iets sneller tot in 2019 op 66 jarige leeftijd de AOW ingaat en in 2023 op 67 jaar. Het kabinet Rutte/Asscher wil de AOW-leeftijd sneller verhogen, naar 66 jaar in 2018 en 67 in 2021.

Wisselen van baan is meestal wisselen van pensioenfonds, of niet?

Een pensioenregeling is direct verbonden met je werkgever. In veel bedrijfstakken is een bedrijfstakpensioenfonds tot stand gekomen waaraan de werknemers uit de hele sector meedoen. Als je van baan wisselt binnen de sector kun je bij hetzelfde pensioenfonds blijven. Maar als je nieuwe werkgever in een andere sector opereert kom je bij een ander pensioenfonds terecht. Je kunt dan je oude pensioenrechten overdragen aan het nieuwe pensioenfonds. Dat is een wettelijk recht. Zo voorkom je immers dat je op je 65ste met tal van pensioenfondsen te maken hebt. Dat is vaak, maar niet altijd verstandig. Let op de kwaliteit van de nieuwe regeling. Win informatie in bij je nieuwe collega's en elders. Er is één maar bij het wettelijk recht op waardeoverdracht: zowel het oude als het nieuwe pensioenfonds moet voldoende dekkingsgraad hebben. Als dat niet het geval is kan waardeoverdracht niet of pas later plaatsvinden.

Pensioen in één keer afkopen? Pas op!

In het verleden bestond geen (wettelijk) recht op waardeoverdracht van oude pensioenrechten naar het nieuwe pensioenfonds. Gevolg is dat allerlei mensen die van baan gewisseld zijn bij verschillende pensioenfondsen en/of verzekeraars pensioen hebben opgebouwd, dat ze niet konden overdragen en dus bundelen. Pensioenfondsen en vooral verzekeraars vinden het periodiek uitbetalen van een laag pensioen veel te duur. Daarom zullen ze je vragen of ze dat niet in één keer kunnen afkopen. Dat mag je niet weigeren als het gaat om een pensioen van maximaal ongeveer € 440. Het pensioenfonds of de pensioenverzekeraar moet dit dan wel binnen twee jaar na de beëindiging gevraagd hebben. Zo'n pensioen afkoopbedrag kan vervelende consequenties hebben voor de huurtoeslag, zorgtoeslag en dergelijke. Overleg daarom daarover met de pensioenfonds of - verzekeraar over de consequenties. Bel de belastingtelefoon om die consequenties in kaart te brengen 0800-0543. Of kijk op www.toeslagen.nl.

Hoeveel pensioen krijg ik eigenlijk na mijn echtscheiding?

Als je geen of niet voldoende eigen pensioen hebt opgebouwd ben je aangewezen op een deel van het ouderdomspensioen van je ex-echtgenoot. Het opgebouwde pensioen moet verevend worden volgens de wet. Dat is vaak minder dan je hoopt. De volgende factoren kunnen mee spelen:

De kwaliteit van de regeling was niet zo goed. Je ex had dus niet zoveel pensioen opgebouwd.
Je krijgt alleen pensioen over de jaren dat je getrouwd was.

Als je vóór 1995 gescheiden bent, dan gelden andere regels. De pensioenaanspraken moeten verdeeld worden conform het Boon-Van Loon arrest van de Hoge Raad. Win informatie in bij deskundigen!

Pensioen uitruilen, wat is dat?

Vroeger boden de pensioenregelingen automatisch een weduwepensioen. Daar betaalde gewoon iedereen aan mee, ook alleenstaanden en vrouwen die hun man geen weduwepensioen konden nalaten. Daarom moest dat van de Europese Unie veranderd worden: als weduwen een pensioen toegekend kregen moest dat ook gelden voor weduwnaars. Dat vond de politiek te ver gaan: gaat er zo ook pensioengeld naar weduwnaars met een goed eigen pensioen? Daarom is het uitruilsysteem bedacht: Als de pensioenregeling een nabestaandenpensioen kent moet je op pensioendatum kunnen kiezen: liever een hoger eigen (ouderdoms)pensioen of toch een stukje pensioenvoorziening aan je nabestaande nalaten. Een handtekening van de nabestaande in spe, als je van haar/zijn nabestaandenpensioen wilt af zien is wel vereist. Als het goed is, want er lijken veel mazen in de regelgeving te zijn. Je kunt alleen het partnerpensioen inruilen dat is opgebouwd na 1 januari 2002. Sommige pensioenregelingen bieden die keuzemogelijkheid ook voor het partnerpensioen dat eerder is opgebouwd.

Pensioenpremie over vervroegd ouderdomspensioen

Over vervroegd ouderdomspensioen worden belasting en premies volksverzekeringen ingehouden. Het inkomensafhankelijke deel van de zorgverzekeringspremie wordt ook ingehouden. Of er pensioenpremie wordt ingehouden is afhankelijk van het pensioenreglement. Bij een echt flexibel pensioen niet. Bij een VUT-achtige regeling wel. Dan wordt de uitkering gebaseerd op het laatste inkomen en niet op de opgebouwde pensioenrechten.

Je rechten en arbeidsvoorwaarden